محمد محمدى گيلانى
211
شرح مناجات شعبانيه ( فارسى )
اين ظواهر حيات دنيا جز بازدارندهاى از سعادت ، و جز بازيچهاى نيست و دار آخرت است كه سراسر آن حيات حقيقى است اى كاش كه مردم مىدانستند . ظاهربينى و نمودزدگى در تاريخ بشر ، داستان درازى دارد و امور بسيارى را قطعى و يقينى مىپنداشت ، ولى با پيشرفت علوم ، به وسيله آلاتى از قبيل ميكروسكوپ و آزمايشگاه روشن شد كه قطع و يقين وى بى اساس بوده و آنچه را درك كرده بود ظاهر و « نمودى » بوده ، و واقعيت و « بود » غير از آن چيزى است كه مورد ادراكش واقع شده . مثلا قرنها بر بشر گذشت كه آب را جسم بسيط متصل مىپنداشت و حتّى قبول اتصال و انفصال آن را دليلى بر وجود هيولا و مادّه نخستين جهان طبيعى مىگرفت ، امّا پيشرفتهاى روز افزون دانش ، به اثبات رساند كه آب جسم بسيط متصل نيست ، بلكه مولكول يعنى كوچكترين جزء آن ، مركب از دو عنصر ( اكسيژن و هيدروژن ) است و هر يك از اين دو عنصر نيز في نفسه شگفتيهايى را در بر دارند و به همين منوال كثيرى از مدركات محسوسه با تلاشهاى پيگيرى نمودشان از بود نسبى آنها في الجمله تمايز پيدا كرد ، و غفلتى كه ناشى از اعتماد به ظاهر و نمود بوده روشن گرديد . تمثيل اگر چه از جهاتى مبعّد است ولى به بعضى از جهات ، مقرّب و روشنگر مقصود است و خصوصا مثال ورزش در مورد بحث كه تنظيم كنندهء بدن و ذهن است و باطن آن در حقيقت سلوك در